• Дурвалумаб негізіндегі периоперативтік химиомиммунотерапия алған науқастардың үштен екісі үш жылдан кейін тірі болды¹
• Дурвалумаб – резекталды асқазан обыры бар науқастардың жалпы өмір сүру ұзақтығын сенімді түрде арттыратын алғашқы және жалғыз иммуноонкологиялық препарат^1,3

MATTERHORN III фазалық клиникалық сынағының оң нәтижелері «АстраЗенека» компаниясының дурвалумабын стандартты FLOT периоперативтік химиотерапия (фторурацил, лейковорин, оксалиплатин және доцетаксел) режимімен бірге қолдану тек химиотерапиямен қолданумен салыстырғанда жалпы өмір сүрудің (ЖӨС) статистикалық және клиникалық тұрғыдан айтарлықтай өсуін қамтамасыз ететінін көрсетті¹. Науқастар FLOT-пен біріктірілген неоадъювантты дурвалумаб немесе плацебо терапиясын, содан кейін дурвалумаб немесе плацебо FLOT-пен біріктірілген адъювантты терапиясын, одан кейін дурвалумаб немесе плацебо арқылы монотерапиясын алды^1,2. Жалпы өмір сүру ұзақтығы негізгі екінші дәрежелі түйінді нүктелердің бірі болды. Зерттеуге резекциялануы мүмкін (II, III, IVA сатылар) асқазан және гастроэзофагеальді өткел (ГӨӨ)2,4 обыры бар науқастар қатысты.

Осы нәтижелер 2025 жылдың 17 қазанында Германияның Берлин қаласында өткен Еуропа қатерлі ісіктердің дәрілік терапиясы қоғамы (ESMO) конгресінің докладтар оқу сессиясында ұсынылды (тезис #LBA81)¹.

Жалпы өмір сүрудің (ЖӨС) қорытынды талдау нәтижелері периоперациялық кезеңде дурвалумабты FLOT химиотерапиясының режимімен біріктіріп қолдану FLOT және плацебоны қолданумен салыстырғанда өлім қаупін 22%-ға төмендеткенін көрсетті: қауіптер қатынасы 0,78 құрады (95% сенімділік аралығы 0,63–0,96; p = 0,021)¹. Зерттелген топтардың ешқайсысында ЖӨС медианасына әлі қол жеткізілген жоқ¹. Үш жыл өткен соң, дурвалумабы бар FLOT сұлбасын алған пациенттердің 69%-ы және плацебосы бар FLOT алған пациенттердің 62%-ы тірі болды¹.

MATTERHORN бас зерттеушісі, MD, PhD (дәрігер, философия докторы) Хосеп Табернеро (Josep Tabernero) былай деп мәлімдеді: «MATTERHORN зерттеуінің нәтижелері асқазан мен асқазан-өңеш түйіспелерінің резекцияланатын қатерлі ісігі бар науқастар үшін өте маңызды, олар тіпті радикалды хирургия мен химиотерапияның өзінде жиі рецидивтануымен және ұзақ мерзімді болжамның нашарлығымен сипатталады. Периоперативтік дурвалумаб негізіндегі терапия алған 10 науқастың шамамен 7-сі 3 жылдан соң тірі болды және ісіктің PD-L1 жағдайына қарамастан жалпы өмір сүру деңгейінің артуы байқалды. Осы нәтижелерді ескере отырып, бұл инновациялық режим ықтимал емдік терапияның жаңа стандартына айналуы керек»⁵.

«АстраЗенека» компаниясының Атқарушы вице-президенті және Онкология саласындағы зерттеулер мен әзірлемелер бөлімшесінің басшысы Сьюзен Гэлбрейт (Susan Galbraith) былай деді: «Өлім қаупінің 22%-ға төмендегенін көрсеткен, дурвалумаб қолдану арқылы алынған жалпы өмір сүрудің бағалау нәтижелері резекцияланатын асқазан және асқазан-өңеш түйіспесінің қатерлі ісігін емдеу тәсілін өзгертуі мүмкін. Бұл — иммуноонкологиялық препаратқа негізделген, осы қатерлі ісік түрімен ауыратын науқастардың өміршеңдігін айтарлықтай арттырған алғашқы периоперациялық терапия режимі. Бұл жетістік инновациялық препараттарды обырдың ерте сатыларын емдеу схемаларына енгізу стратегиямыздың дұрыстығын растайды, өйткені бұл кезеңде толық емделуге мүмкіндік бар»⁵.

ЖӨС бағалау нәтижелерінің резюмесі: MATTERHORN зерттеуі¹^,5

ⁱ ЖӨС-ті бағалау үшін деректерді жинауды аяқтау күні: 2025 жылғы 1 қыркүйек.
ⁱⁱ Деректерді жинау аяқталған күндегі барлық пациенттер бойынша ЖӨС-ті бағалау үшін бақылау кезеңінің меСАанасы: дурвалумаб пен FLOT химиотерапиясы режимін біріктіріп алған топта 39,6 ай, ал плацебо мен FLOT режимін алған топта 38,6 ай.

ⁱⁱⁱ Каплан–Мейер әдісімен есептелген.

^iv Талдау географиялық аймақты, лимфа түйіндерінің зақымдану клиникалық статусын және PD-L1 экспрессиясының деңгейін ескеретін стратификацияланған Кокс пропорционал қауіптер моделін қолдану арқылы жүргізілді.

^v TAP — ісікте PD-L1 экспрессиясы анықталған аймақтың үлесі (tumor area positivity).

Маңыздылық шегі p < 0,0499.

Н/Д — әлі қол жеткізілмеген.

MATTERHORN зерттеуінде патомфологиялық жауап пен оқиғасыз өмір сүру ұзақтығы (ОӨС)  арасындағы байланыстың қосымша талдауы дурвалумаб пен FLOT комбинациясы қолданылған топта ОӨС көрсеткішінің плацебо + FLOT тобымен салыстырғанда кез келген патомфологиялық жауап деңгейінде артқанын көрсетті: толық патомфологиялық жауап – ҚҚ=0,29 (95% СА 0,08–0,96), айтарлықтай патомфологиялық жауап — ҚҚ=0,32 (95% СА 0,15–0,68), кез келген патомфологиялық жауап – ҚҚ=0,60 (95% СА 0,46–0,79)¹. Сонымен қатар, патомфологиялық зерттеу нәтижелері бойынша дәрілік терапиядан кейінгі аймақтық лимфа түйіндерінің жағдайына қарамастан ОӨС артты: операциядан кейін лимфа түйіндерінің зақымдануы болмаған кезде ҚҚ 0,74 (95% СА 0,46–1,18), ал лимфа түйіндерінің зақымдануы болған кезде — ҚҚ=0,77 (95% СА 0,58–1,02)¹.

«АстраЗенека» компаниясы жайлы
«АстраЗенека» – онкология, карология, нефрология және метаболизм, тыныс алу жүйесі мен аутоиммунды аурулар, сондай-ақ сирек кездесетін аурулар сияқты терапевтік салаларға арналған рецептуралық препараттарды зерттеу, әзірлеу және нарыққа шығару бойынша жұмыс істейтін, ғылыми бағыты күшті халықаралық биофармацевтикалық компания. Ұлыбританияның Кембридж қаласында орналасқан «АстраЗенека» компаниясы 100-ден астам елде қызмет етеді, және оның инновациялық препараттарын әлем бойынша миллиондаған пациент қолданады. Компания жаңалықтарын мына сайттан бақылауға болады

Қосымша

Асқазан және гастроэзофагеалдық түйіспе обыры

Асқазан обыры дүниежүзіндегі онкологиялық сырқаттанушылық пен өлім-жітім құрылымында бесінші орында тұр⁶. 2022 жылы шамамен бір миллион жаңа асқазан обыры анықталды және шамамен 660 000 өлім жағдайы тіркелді⁶. Бірқатар географиялық аймақтарда 50 жасқа дейінгі пациенттер арасында асқазан обыры мен басқа асқазан-ішек жолы (АІЖ) ісіктерінің жиілігінің артқаны байқалады⁷. 2024 жылы АҚШ-та, Еуропалық одақта (ЕО) және Жапонияда шамамен 43 000 пациент локализацияланған немесе жергілікті таралған асқазан обыры немесе ГЭП бойынша дәрілік терапия алды⁸. 2030 жылға қарай аталған өңірлерде бұл диагноз тағы шамамен 62 000 пациентке қойылады деп күтілуде⁹.

ГЭП обыры — өңештің асқазанға өтетін аймағында дамитын қатерлі ісік¹⁰.

Радикалды хирургиялық ем жүргізілгеніне және неоадъювантты/адъювантты химиотерапия қолданылғанына қарамастан, резекцияланатын асқазан обыры бар пациенттерде аурудың жиі рецидиві дамиды¹¹. Асқазан обыры бойынша жасалған операциядан кейін шамамен 25% пациентте 1 жыл ішінде аурудың рецидиві байқалады, ал бесжылдық өмір сүру көрсеткіші 50%-дан төмен^11,12.

MATTERHORN зерттеуі^1,2,4

MATTERHORN – резекцияланатын асқазан және ГЭП II–IVA сатыдағы обыры бар пациенттерде дурвалумабтың периоперативтік терапиясын бағалайтын, көпорталықты, халықаралық, рандомизацияланған, қос соқыр, плацебо-бақыланатын III фаза клиникалық зерттеуі. Периоперативтік терапия хирургиялық араласуға дейін және кейін жүргізілетін емді қамтиды – тиісінше неоадъюванттық және адъюванттық терапия. MATTERHORN зерттеуінде 948 пациент екі топтың біріне рандомизацияланды: отаға дейін 2 циклдың ішінде 4 аптада 1 рет FLOT химиотерапиясы режимімен бірге фиксирленген дозадағы дурвалумаб (1500 мг) немесе химиотерапия мен плацебоны бірлестігі, отадан кейін пациенттер 12 цикл бойы 4 аптада 1 рет дурвалумаб немесе плацебо алды (оның ішінде 2 цикл — дурвалумаб немесе плацебо + FLOT, кейінгі 10 цикл — дурвалумаб немесе плацебо монотерапиясы).

MATTERHORN зерттеуінің бастапқы соңғы нүктесі — ОӨС. Бұл рандомизациядан бастап келесі оқиғалардың біреуі анықталған күнге дейінгі уақыт (қайсысы бұрын орын алатынына байланысты): RECIST критерийлері (1.1 нұсқасы, соқырланған тәуелсіз орталықтандырылған бағалау бойынша) бойынша аурудың хирургияға кедергі келтіретін немесе зерттеу протоколында көзделмеген емдеуді қажет ететін прогрессиясы — неоадъюванттық терапия кезеңінде; адъюванттық терапия кезеңінде RECIST критерийлері бойынша аурудың прогрессиясы/рецидиві; RECIST критерийлеріне сай келмейтін, бірақ хирургияға кедергі келтіретін немесе протоколда көзделмеген емдеуді қажет ететін прогрессия — неоадъюванттық терапия кезеңінде немесе операция кезінде анықталған; операциядан кейін биопсия нәтижелерімен расталған прогрессия/рецидив; кез келген себептен болатын өлім. Негізгі қосымша соңғы нүктелер — ЖӨС және толық патоморфологиялық жауапқа (тПЖ) қол жеткізу жиілігі. тПЖ — дәрілік терапиядан кейін иссеченный ісік тінінде ісік жасушаларының болмауы (патоморфологиялық зерттеу деректері бойынша). Зерттеуге АҚШ, Канада, Еуропа елдері, Оңтүстік Америка және Азияны қоса алғанда, 20 елдегі 176 клиникалық орталықтан пациенттер қатысады.

Дурвалумаб¹⁴

Дурвалумаб — PD-L1 ақуызымен байланысып, PD-L1 мен PD-1 және CD80 ақуыздарының өзара әрекеттесуін бөгейтін, ісіктің иммундық жүйеден жалтаруына қарсы әсер ететін және иммундық жауапты күшейтетін адам моноклоналды антиденесі.

АІЖ онкологиялық аурулары бойынша айтатын болсақ, дурвалумаб химиотерапиямен комбинацияда Қазақстанда ересек пациенттердегі жергілікті таралған немесе метастатикалық өт жолдары обырын емдеуге арналған химиотерапиямен бірге қолдануға тіркелген; ересек пациенттердегі операцияға келмейтін гепатоцеллюлярлық обырды (нГЦР) тремелимумабпен комбинацияда емдеуге; сондай-ақ резекцияланатын асқазан аденокарциномасын немесе гастроэзофагеалдық түйіспе аденокарциномасын FLOT схемасы бойынша химиотерапиямен комбинацияда неоадъюванттық және адъюванттық терапия ретінде, кейін адъюванттық терапия ретінде дурвалумаб монотерапиясымен жалғастыру үшін қолдануға тіркелген.

АІЖ қатерлі ісіктерін емдеуге арналған көрсетілімдерден бөлек, дурвалумаб Қазақстанда монотерапия ретінде келесі жағдайларда тіркелген: ересек пациенттердегі резекцияланбайтын жергілікті таралған өкпенің ұсақ емес жасуша обырында, платина негізіндегі химиосәулелік терапиядан кейін аурудың прогрессиясы анықталмаған кезде; метастатикалық өкпенің ұсақ емес жасуша обыры бар ересек пациенттерде, EGFR генінің активтендіруші мутациялары немесе ALK генінің қайта құрылымдануы болмаған жағдайда, тремелимумабпен және платина препараттарына негізделген химиотерапиямен комбинацияда бірінші желідегі терапия ретінде; резекцияланатын өкпенің ұсақ емес жасуша обыры (ісіктің өлшемі ≥ 4 см және/немесе лимфа түйіндерінде метастаздар болуы) бар ересек пациенттерде EGFR мутациясының немесе ALK транслокациясының болуын растайтын деректер болмаған жағдайда неоадъюванттық химиотерапиямен комбинацияда, хирургиялық емнен кейін монотерапиямен жалғастыра отырып; платина негізіндегі химиосәулелік терапиядан кейін ауру прогрессиясы анықталмаған ересек пациенттердегі локализацияланған ұсақ жасушалы өкпе обырында монотерапия ретінде; ересек пациенттердегі таралған ұсақ жасушалы өкпе обырында этопозид және карбоплатин немесе цисплатинмен комбинацияда бірінші желідегі терапия ретінде; сондай-ақ ересек пациенттердегі бұлшықет-инвазиялық қуық обырын (МИРМП) емдеуде цисплатинге негізделген неоадъюванттық химиотерапиямен комбинацияда, радикалды цистэктомиядан кейін адъюванттық терапия ретінде дурвалумаб монотерапиясымен жалғастыру үшін.

2017 жылдың мамыр айында алғашқы тіркеуден өткеннен бері 414 000-нан астам пациент дурвалумабпен ем алды. Кең ауқымды зерттеу бағдарламасы шеңберінде дурвалумабтың монотерапия ретінде және басқа да ісікке қарсы препараттармен комбинацияда өкпенің ұсақ емес жасуша обыры, қуық обыры, сүт безі обыры, аналық без обыры және АІЖ ісіктерінің кейбір түрлері бар пациенттерде қолданылуы зерттелуде.

«АстраЗенека» компаниясының АІЖ обырын емдеу саласындағы тәжірибесі

«АстраЗенека» компаниясы АІЖ-дегі қатерлі ісіктерді емдеу саласында әртүрлі ісік түрлері мен ауру сатыларын нысанаға алатын бірқатар дәрілік препараттарға негізделген кең ауқымды даму бағдарламасын жүзеге асыруда. 2022 жылы АІЖ онкологиялық аурулары шамамен 5 млн жаңа қатерлі ісік жағдайын және шамамен 3,3 млн өлім жағдайын құрады¹³.

Зерттеу бағдарламасы аясында «АстраЗенека» асқазан, бауыр, билиарлық тракт, өңеш, ұйқыбез, тоқ және тік ішек обырын емдеу нәтижелерін жақсартуға ұмтылады.

ГЦР және РБТ терапиясы сияқты тіркелген көрсетілімдерден бөлек, бауыр, өңеш және асқазан обырын емдеуде дурвалумабты, оның ішінде тремелимумабпен комбинацияда қолдану барлық ауру сатыларын және олардың дамуының әртүрлі жағдайларын қамтитын кең ауқымды клиникалық зерттеу бағдарламасы шеңберінде зерттелуде.

HER2-ні нысанаға алатын моноклоналды антидене мен дәрілік заттың конъюгаты болып табылатын трастузумаб дерукстекан HER2-оң жайылған асқазан обырын емдеуге арналған препарат ретінде Ресейде, АҚШ-та және кейбір басқа елдерде тіркелген.¹⁵ Бұл препарат «АстраЗенека» компаниясы мен Daiichi Sankyo компаниясының бірлесіп әзірлеуі нәтижесінде нарыққа шығарылған.

Өз санатындағы бірінші PARP тежегіші болып табылатын олапариб BRCA гендеріндегі мутациясы бар метастатикалық ұйқыбез обырын емдеуге арналған препарат ретінде Қазақстанда, Ресейде, АҚШ-та және бірқатар басқа елдерде тіркелген.¹⁶ Ол MSD компаниясымен (АҚШ пен Канадада Merck & Co., Inc.) бірлесіп әзірленіп, нарыққа шығарылған.

Компания PD-1/TIGIT-ке бағытталған биспецификалық антидене рилвегостомигті (AZD2936) бірнеше бағытта зерттеп жатыр: РБТ кезінде адъюванттық терапия ретінде химиотерапиямен комбинацияда; жайылған ГЦР бар пациенттерде бірінші желідегі терапия ретінде бевацизумабпен, тремелимумаб қосылған немесе қосылмаған комбинацияда; сондай-ақ HER2-теріс жергілікті таралған, резекцияланбайтын немесе метастатикалық асқазан және ГЭП обырында бірінші желідегі терапия ретінде. Бұдан бөлек, HER2-экспрессиялайтын жергілікті таралған немесе метастатикалық РБТ кезінде бірінші желідегі терапия шеңберінде рилвегостомиг пен трастузумаб дерукстекан комбинациясы да зерттелуде.

«АстраЗенека» компаниясы асқазан обыры кезінде перспективалы терапевтік нысана болып табылатын клаудин 18.2-ге комплементарлы әсер ету механизмдері бар бірқатар препараттарды да әзірлеуде. Солардың бірі — сонеситатуг ведотин, өз санатында болашағы зор бірінші конъюгат антитело-дәрілік препарат, ол KYM Biosciences Inc. компаниясынан лицензияланған және қазіргі уақытта III фаза зерттеулерінде бағалануда. Тағы бір препарат — AZD5863, клаудин 18.2 мен CD3 Т-лимфоциттерін белсендіретін жаңа биспецификалық антидене, Harbour Biomed компаниясынан лицензияланған және қазіргі таңда I фаза зерттеулерінде зерттелуде. Соңында, үшінші препарат — AZD4360, моноклоналды антидене мен дәрілік заттың конъюгаты, ол қазіргі уақытта жайылған қатты (solid) ісіктері бар пациенттерде I/II фаза зерттеуінде бағалануда.

ГЦР кезінде глипикан-3-ке (GPC3) бағытталған «қаруланған» CAR-T-жасушалық терапияны қолдану үшін AstraZeneca компаниясының әзірлеуінің ерте сатысында тұрған тағы екі препараты бар. AZD5851 препараты қазіргі уақытта халықаралық I фаза зерттеулерінде зерттелуде, ал C-CAR031/AZD7003 препараты AbelZeta компаниясымен бірлесіп әзірленіп, Қытайда зерттеуші бастамашы болған зерттеу аясында бағалануда.

«АстраЗенека» компаниясының иммуноонкология (ИО) саласындағы тәжірибесі

«АстраЗенека» компаниясы айқын қанағаттандырылмаған медициналық қажеттілігі бар жекелеген клиникалық салаларда иммунотерапиялық шешімдер әзірлеу бойынша көшбасшылардың бірі болып табылады. Компанияның иммуноонкологиялық портфелі ісікке қарсы иммундық жауаптың тежелуін еңсеруге және ағзаның иммундық жүйесін ісік жасушаларына қарсы күреске тартуға бағытталған препараттардан тұрады.

«АстраЗенека» компаниясы ісікке қарсы терапияның жаңа тәсілдерін және ем нәтижелерін жақсартудың жаңа жолдарын іздейді, пациенттерге дурвалумабты монотерапия ретінде де, тремелимумабпен комбинацияда да, сондай-ақ басқа да иммунотерапия нұсқалары мен инновациялық емдеу әдістерін ұсынады. Бұған қоса, компанияның ісікке қарсы арсеналында жаңа буындағы иммуноонкологиялық препараттар бар, мысалы, биспецификалық антиденелер, сондай-ақ ағзаның ісікке қарсы иммундық күштерін нысаналы түрде белсендіре алатын препараттар, оның ішінде жасушалық терапия препараттары мен Т-жасушалық жауаптың активаторлары.

«АстраЗенека» компаниясы әртүрлі типтегі ісіктері бар жаңа пациент популяцияларында ұзақ мерзімді өмір сүруді қамтамасыз ете алатын инновациялық иммуноонкологиялық препараттардың клиникалық әзірлемелеріне қаражат салады. Негізгі мақсат — терапияға резистенттіліктің дамуын болдырмауы мүмкін және неғұрлым ұзақ иммундық жауап алуға мүмкіндік беретін инновациялық комбинацияларды зерттеу. Компания клиникалық зерттеулердің кешенді бағдарламасын жүргізуде, оның аясында озық иммуноонкологиялық препараттар аурудың ерте сатыларында, толық сауығу мүмкіндігі ең жоғары кезде қолданылады.

«АстраЗенека» компаниясының АІЖ обырын емдеу саласындағы тәжірибесі

«АстраЗенека» компаниясы кез келген қатерлі ісік түрін емдеуге мүмкіндік беретін препараттарды әзірлеуге ұмтылып, онкология саласында төңкеріс жасауда. Компания ғылыми жетістіктерді қатерлі ісіктің көпқырлы табиғатын терең түсіну және пациенттер үшін революциялық дәрілік препараттарды жасау, әзірлеу және клиникалық тәжірибеге енгізу үшін пайдаланады.

Компанияның негізгі назарында емдеуі ең қиын болып саналатын қатерлі ісіктің кейбір түрлері тұр. Дәл осы үздіксіз инновациялар арқасында «АстраЗенека» клиникалық тәжірибедегі өзгерістерді жеделдетуге және пациенттердің тағдырын өзгертуге қабілетті, саланың ең алуан түрлі препараттар желілерінің бірін қалыптастырды.

«АстраЗенека» компаниясы онкологиялық ауруларды емдеуді қайта қарауға және бір күні оларды өлімге әкелетін аурулар қатарына жатпайтын дерттерге айналдыруға ұмтылады.

Дереккөздер тізімі:

1. Tabernero, J. Final overall survival (OS) and the association of pathological outcomes with event-free survival (EFS) in MATTERHORN: A randomised, phase III study of durvalumab (D) plus 5-fluorouracil, leucovorin, oxaliplatin and docetaxel (FLOT) in resectable gastric / gastroesophageal junction (G / GEJ) adenocarcinoma. Presented at: ESMO 2025 Congress; October 17–20, 2025; Berlin, Germany. Abstract LBA81.
2. Matterhorn зерттеуі. Электрондық ресурс: https://clinicaltrials.gov/study/NCT04592913 (қаралған күні 01.11.2025).
3. Zhao, X., Hao, Q., Alsina, M., Acosta, D., Castet, F., Terán, E., Cano, K.V., Saurí, T., Macías, I., Yoshikawa, T., Castro, S., Shoji, H., Lordick, F., Shen, Z., Tian, T.V., Macarulla, T., Evolving treatment strategies for resectable gastric cancer: Bridging Asia-West disparities toward personalized and integrated therapy, Cancer Treatment Reviews Cancer Treatment Reviews (2025), doi: https://doi.org/10.1016/ j.ctrv.2025.103041
4. Janjigian YY, Al-Batran SE, Wainberg ZA, et al. Perioperative Durvalumab in Gastric and Gastroesophageal Junction Cancer. N Engl J Med. 2025;393(3):217-230. doi:10.1056/NEJMoa2503701
5. Электронды ресурс: https://www.astrazeneca-us.com/media/press-releases/2025/IMFINZI-durvalumab-based-regimen-reduced-the-risk-of-death-by-22-percent-in-early-gastric-cancer-vs-chemotherapy-alone-in-MATTERHORN-Phase-III-trial.html (қаралған күні11.2025)
6. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (World Health Organization). Халықаралық қатерлі ісіктерді зерттеу агенттігі (International Agency for Research on Cancer). Асқазан обыры туралы ақпарат (Stomach Fact Sheet). Электрондық ресурс: https://gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/cancers/7-stomach-fact-sheet.pdf (қаралған күні: 01.11.2025).
7. Li Y, et al. Global burden of young-onset gastric cancer: a systematic trend analysis of the global burden of disease study 2019. Gastric Cancer.2024;27(4):684-700.
8. АстраЗенека PLC («АстраЗенека ПиЭлСи»). Инвесторларға арналған эпидемиологиялық деректер (Investor Relations Epidemiology Spreadsheet). Электрондық ресурс: https://www.astrazeneca.com/investor-relations.html. [2025 ж. қазан айындағы жағдай бойынша].
9. Kantar Health, validated with SEER stage at diagnosis and Cabasag et al. and Kuzuu et al. 2021.
10. Онкологиялық аурулардың ұлттық институты (National Cancer Institute). Гастроэзофагеалдық түйіспе (Gastroesophageal junction). Электрондық ресурс: https://www.cancer.gov/publications/dictionaries/cancer-terms/def/gastroesophageal-junction (қаралған күні 01.11.2025).
11. Li Y, et al. Postoperative recurrence of gastric cancer depends on whether the chemotherapy cycle was more than 9 cycles. 2022;101(5):e28620.
12. Ilic M, Ilic I. Epidemiology of stomach cancer. World J Gastroenterol.2022;28(12):1187-1203.
13. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (World Health Organization). Дүниежүзіндегі онкологиялық аурулар туралы ақпарат (World Cancer Fact Sheet). Электрондық ресурс: https://gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/populations/900-world-fact-sheet.pdf (қаралған күні 11.2025).
14. ИМФИНЗИ® (дурвалумаб) дәрілік препаратының жалпы сипаттамасы (инфузиялық ерітінді дайындауға арналған концентрат, 120, 500 мг/мл). Тіркеу куәліктері РК-БП-5№024449, РК-БП-5№024448, 10.12.2024, 3.12.2024 ж. (қайта ресімделген күні 28.08.2025). Электрондық ресурс: https://astrazeneca.kz/astrazeneca_in_kazakhstan/preparations (қол жеткізу күні 11.2025).
15. ЭНХЕРТУ (трастузумаб дерукстекан) дәрілік препаратының жалпы сипаттамасы (инфузиялық ерітінді дайындауға арналған концентрат дайындауға арналған лиофилизат, 100 мг). Тіркеу куәлігі РК-ЛС-5№026329, 31.10.2024 ж. (қайта ресімделген күні 17.10.2025). Электрондық ресурс: https://astrazeneca.kz/astrazeneca_in_kazakhstan/preparations (қол жеткізу күні 11.2025).
16. ЛИНПАРЗА (олапариб) дәрілік препаратының жалпы сипаттамасы (пленкамен қапталған таблеткалар, 100 мг, 150 мг). Тіркеу куәліктері РК-ЛС-5№024820, РК-ЛС-5№024819, 10.11.2025 ж. Электрондық ресурс: https://astrazeneca.kz/astrazeneca_in_kazakhstan/preparations (қол жеткізу күні 11.2025).